Informatyzacja polskiego sądownictwa przyśpiesza

29

– Konsekwentnie przenosimy polskie sądownictwo z ery papierowej do cyfrowej – powiedział wiceminister sprawiedliwości Sebastian Kaleta. Sejm przyjął opracowaną w Ministerstwie Sprawiedliwości nowelizację ustawy – Kodeks postępowania cywilnego wprowadzającą rozwiązania informatyczne, które ułatwią pracę wymiaru sprawiedliwości.

Kaleta3

Usprawnienie pracy sądownictwa, lepszy dostęp obywatela do wymiaru sprawiedliwości, szybsze dostosowanie sądów do potrzeb XXI wieku poprzez ich cyfryzację – to przewidywane efekty ustawy. Jej założenia przedstawił w Sejmie wiceminister Sebastian Kaleta.

E-licytacje komornicze

Wśród nowych rozwiązań są e–licytacje komornicze nieruchomości, które pozwolą na likwidację zmów między licytantami, zapewnią transparentność i bezpieczeństwo postępowania. Zyskają na tym wierzyciele i dłużnicy, ponieważ dzięki uproszczonej i zdalnej formie licytowania zwiększy się zainteresowanie licytacjami. Nowe przepisy są wzorowane na sprawdzonej już e-licytacji ruchomości.

Rozprawy zdalne

Ustawa przewiduje przyjęcie jako zasady prowadzenia rozpraw za pośrednictwem środków komunikowania się na odległość, toteż strony postępowania, a także świadkowie i biegli, nie będą musieli osobiście stawiać się w sądzie. Zmniejszy się przez to ryzyko epidemiczne, a  utrzymana zostanie jawność rozprawy dla stron.

Nowa ustawa przewiduje, że osobom nieposiadającym odpowiednich urządzeń technicznych zostanie zagwarantowany dostęp do nich w sądzie. Tradycyjna rozprawa będzie mogła odbyć się za zgodą prezesa sądu w przypadku braku możliwości technicznych przeprowadzenia rozprawy zdalnej, o ile nie spowoduje to zagrożenia epidemicznego. Wyjątkowo, gdy rodzaj sprawy na to pozwoli, sąd będzie mógł rozstrzygać sprawy na posiedzeniach niejawnych. 

Transmisje w sprawach reprywatyzacji

Rozprawy sądów administracyjnych rozstrzygających w sprawach „dzikiej reprywatyzacji” nieruchomości warszawskich, mają być transmitowane publicznie, co przyczyni się do większej kontroli społecznej nad tym wrażliwym obszarem działalności sądów. Skończy się wydawanie wyroków o decyzjach Komisji Weryfikacyjnej za zamkniętymi drzwiami i bez uzasadnienia. Na pozytywne strony tych zmian zwracał uwagę minister Sebastian Kaleta.

– Niedopuszczalne jest, by w tak ważnych sprawach, gdy poszkodowani lokatorzy latami czekają na sprawiedliwość, nie mogli się, jak dotąd, dowiedzieć, dlaczego sąd wydał konkretne rozstrzygnięcie i jak je uzasadnia – podkreślał.

Jeden sędzia rozpozna sprawę

Ustawa zakłada przyjęcie jako zasady rozpoznawania spraw przez jednego sędziego (także w drugiej instancji), co wyeliminuje odwoływanie rozpraw w razie choroby jednego z członków składu orzekającego. Takie rozwiązanie umożliwi też bardziej efektywne wykorzystanie kadry orzeczniczej.

Szybkie doręczenia

W ustawie są rozwiązania pozwalające na doręczenie profesjonalnym pełnomocnikom (adwokatom, radcom prawnym, Prokuratorii Generalnej) pism sądowych za pośrednictwem specjalnego systemu teleinformatycznego (Portalu Informacyjnego Sądów Powszechnych). Pozwoli to ograniczyć ilość korespondencji papierowej i skróci czasu obiegu korespondencji między sądem a pełnomocnikami.

Już dziś pisma te zamieszcza się na portalu, zatem nowe przepisy pozwolą na bardziej efektywne wykorzystanie sprawdzonych rozwiązań informatycznych. Uwolnią sądy od drukowania i wysyłania takiej korespondencji tradycyjną pocztą. Pismo będzie dostępne w systemie natychmiast po jego umieszczeniu, a skutek doręczenia nastąpi z dniem zapoznania się z nim przez pełnomocnika – nie później jednak niż 14 dni od umieszczenia na portalu. Obecnie okres między wysłaniem pisma a dołączeniem do akt zwrotnego potwierdzenia odbioru może zająć aż ponad miesiąc.

Biuro Komunikacji i Promocji
Ministerstwo Sprawiedliwości

Zdjęcie: Gerd Altmann z Pixabay